پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی

نشانه های پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی :

شایع ترین عارضه در تولید گوجه فرنگی است که ته میوه سیاه یا آبخورده می شود . پوسیدگی گلگاه عارضه ای است که با کمبود موقتی کلسیم ( کمتر از ۲/۰) موجود در گیاه مرتبط است . علائم اولیه پوسیدگی گلگاه شامل لکه های آب سوخته روی گلگاه میوه های رسیده یا در نزدیکی آن است . این لکه ها به سرعت رشد می کنند و ممکن است به هم بپیوندند و نواحی آسیب دیده وسیعی را بوجود بیاورند . به علت خشک و چروک شدن بافت ، سطح زخم ها چروکیده و چرمی و به رنگ قهوه ای تیره تا سیاه در می آید . قسمت های آسیب دیده معمولا مورد حمله پاتوژن های ثانویه قرار می گیرند که باعث پوسیدگی نرم و فساد میوه می گردند (چنانچه قارچ های ساپروفیت مثل آلترناریا روی سطح لکه ها رشد نمایند رنگ بخش آلوده به سیاه تغییر می یابد). در برخی مواقع بافت های داخلی بیرنگ شده و متلاشی می گردند بی آنکه علائم قابل مشاهده ای در سطح میوه وجود داشته باشد.

 

علل مختلف ایجاد عارضه پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی :

سئوال مهم این است که چرا علیرغم آهکی بودن اکثر خاک های زراعی ایران ، برخی محصولات کشاورزی مانند گوجه فرنگی و صیفی جات و … عوارض فیزیولوژیکی ناشی از کمبود کلسیم را نشان می دهند ؟ در پاسخ به این سئوال ، علت را می توان چنین توضیح داد که حرکت کلسیم در درون گیاه بسیار کند بوده و به دلیل محصور شدن آن در واکوئل ها حرکت آن در درون گیاه فقط از طریق آوندهای چوبی امکان پذیر می باشد . کلسیم جذبی از این طریق در برگ ها تجمع می یابد. در تابستان که هوا گرمتر و میوه نیز درشت تر می گردد ، نیاز بیشتری به کلسیم دارد ، تبخیر از سطح برگ به مراتب بیشتر از سطح میوه ها بوده و به همین دلیل آن مقدار کمی از کلسیم که توسط آوندهای چوبی به میوه می رسد نیز کاهش یافته و علیرغم بالا بودن غلظت کلسیم در برگ ها ( حتی بالاتر از غلظت بحرانی و یا حد کفایت ) میوه دچار کمبود کلسیم می شود .

نوسانات رطوبت خاک (خشکی) :

کلسیم فقط در آوند چوبی حرکت می کند ، که این یک حرکت یک طرفه از ریشه ها به اندام هوایی می باشد . اگر میزان آب محدود باشد ، رشد گیاه کند می شود و متعاقبا جذب مواد غذایی نیز کاهش می یابد . این موضوع باعث کاهش غلظت کلسیم در گیاه می گردد زیرا کلسیم توسط جریان آب در گیاه جابجا می شود . به همین دلیل بخش هایی از گیاه که سریع تر تعرق می کنند ، بیشترین میزان کلسیم را دریافت می نمایند . این نواحی معمولا برگ های بزرگ هستند که به خاطر اندازه شان تعرق زیادتری دارند . به این ترتیب میوه های در حال رشد ، کمترین میزان کلسیم مورد نیاز خود را دریافت می کنند . زمانی که رطوبت به حد مناسب می رسد ، گیاه رشد طبیعی خود را از سر می گیرد . ولی جذب کلسیم هنوز کند است و گیاهی که به سرعت در حال بزرگ شدن است ، کلسیم کافی برای رشد خود دریافت نمی کند . استرس های رطوبتی ای که حتی در نتیجه پژمردگی های جزئی گیاه بوجود می آید، برای ایجاد کمبود کلسیم کافی است.

آنتاگونیستی بین عناصر (جنگ بین عناصر) :

کاربرد کودهای نیتروژنه به صورت آمونیوم نیز مستقیما بر جذب کلسیم در گیاه گوجه فرنگی تاثیر می گذارد و باعث کاهش جذب کلسیم و تجمع آن در بافت های برگ گوجه فرنگی می گردد . حرکت کلسیم به سوی میوه با گذشت فصل و افزایش عناصر متحرک آوند آبکشی مانند منیزیوم ، پتاسیم ، فسفر و ازت همراه با انتقال مواد فتوسنتزی کاهش می یابد . تحقیقات نشان می دهد زمانی که مقدار کلسیم بافت گیاه افزایش یابد ، میزان پتاسیم و منیزیم کم می شود. این موضوع رابطه آنتاگونیستی بین این سه عنصر کاتیونی را نشان می دهد . غلظت کلسیم در خاک ۱۰ برابر غلظت پتاسیم می باشد . کلسیم در خاک با کارایی خیلی کمتر از پتاسیم توسط ریشه ها جذب می شود . کلسیم یک یون دو ظرفیتی است و با افزایش ظرفیت یون ها ، جذب آن ها کاهش می یابد . غلظت زیاد یون های یک ظرفیتی مانند پتاسیم ، سدیم و آمونیوم در خاک موجب کاهش جذب کلسیم می شوند .

تاثیر جنس و دمای خاک بر روی جذب کلسیم :

جذب کلسیم از خاک همبستگی زیادی با تشعشع خورشیدی و دمای سیستم ریشه دارد ، افزایش دمای خاک موجب کاهش جذب کلسیم می گردد . موارد پوسیدگی گلگاه میوه گوجه فرنگی بیشتر در بوته هایی دیده می شود که در خاک های دارای زهکشی ضعیف و با مقدار کلسیم کم دیده می شود . در صورتی که انجام سله شکنی یا وجین علف های هرز نزدیک به بوته گوجه فرنگی موجب آسیب دیدن و قطع شدن ریشه ها گردد این عارضه بیشتر می شود .

راه های جبران کمبود کلسیم :

کلسیم یک عنصر تنبل است و چون توسط آب حمل می شود ، در صورت کمبود آب پوسیدگی گلگاه اتفاق می افتد . با فهمیدن این عارضه ، در ابتدا انجام آزمون خاک برای تعیین میزان کلسیم قابل جذب توصیه می شود . کود کلسیم اضافه کنیم یا آن عاملی را که باعث کمبود کلسیم شده رفع نمائیم تا به این صورت میوه های بعدی را نجات دهیم .

میزان انتشار عارضه پوسیدگی گلگاه را می توان با فراهم کردن رطوبت یکنواخت در مزرعه کنترل نمود :

ایجاد مالچ یا خاکپوش می تواند به حفظ رطوبت خاک کمک نماید. ( استفاده از مالچ که هم باعث کنترل علف های هرز می شود و هم مزرعه نیازی به کلتیواتور زدن پیدا نمی کند که ریشه ها در اثر آن آسیب ببینند).

نوشتهٔ پیشین
نانو و علوم کشاورزی
نوشتهٔ بعدی
حضور بیوزر در ششمین نمایشگاه تخصصی نهاده های کشاورزی گرگان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست